Giới thiệu
“Ý thức và cái Tuyệt đối” là những pháp thoại cuối cùng của Sri Nisargadatta Maharaj, một trong những bậc thầy giác ngộ Advaita Vedanta vĩ đại nhất. Cuốn sách ghi lại các cuộc đối thoại sâu sắc của ngài với những người tìm cầu chân lý từ khắp nơi trên thế giới, tập trung vào giáo pháp tối thượng về bản chất của Ý thức và Cái Tuyệt Đối. Maharaj nhấn mạnh sự lặp lại trong các thuyết giảng là một phương tiện để phá vỡ lớp vỏ cứng của cái ngã giả tạo mà chúng ta đã xây dựng.
Bản chất của “Ý thức Hiện Hữu” (I Amness)
- Tính chất tạm thời và ảo ảnh (Maya): “Ý thức Hiện Hữu” là một sự kiện tự sinh khởi, phụ thuộc vào thân xác và tinh chất của thực phẩm. Nó là một ảo ảnh (Maya), không thật, vô thường và không vĩnh cửu. Mọi vấn đề và phiền não đều bắt nguồn từ sự đồng hóa bản thân với ý thức này.
- Nguồn gốc của thế giới: Ý thức Hiện Hữu là nơi mọi hiện tượng, bao gồm cả thế giới và thời gian, xuất hiện và vận hành. Nó giống như một vở kịch mà ý thức tự diễn, và mọi thứ trong đó đều là thuần tưởng tượng.
Cái Tuyệt Đối (Parabrahman)
- Trạng thái chân thật, vô sinh bất tử: Cái Tuyệt Đối là bản chất chân thật của mỗi người, tồn tại trước cả sự sinh khởi của ý thức. Nó vô sinh, bất tử, vô hình tướng, không bị ảnh hưởng bởi sự tạo dựng hay hủy diệt của vũ trụ. Đây là trạng thái hỷ lạc vô cấu nhiễm, không có dấu vết của đau khổ.
- Vượt ra ngoài Ý thức: Cái Tuyệt Đối không phải là ý thức; nó là người chứng kiến sự xuất hiện và biến mất của ý thức. Khi ý thức ra đi, Cái Tuyệt Đối vẫn còn lại và không bao giờ chết.
Hành trình tự vấn và giác ngộ
- Buông bỏ đồng hóa thân tâm: Bước đầu tiên và quan trọng nhất là từ bỏ sự nhận diện bản thân với thân xác và tâm trí. Maharaj khuyến khích quan sát thân xác và hơi thở để nhận ra rằng ta không phải chúng.
- An trú trong “Ý thức Hiện Hữu”: Ban đầu, hãy an trú kiên cố trong cái biết “Ta Hiện Hữu” vô ngôn. Đây là bước đệm để nhận ra bản chất của nó, không phải là sự cố gắng làm gì mà là trạng thái “hiện hữu” đơn thuần.
- Vượt thoát khỏi khái niệm: Mọi tri thức thế gian, kể cả tri thức tâm linh có được từ sách vở, đều là khái niệm và ảo ảnh. Để đạt đến chân lý, cần phải buông bỏ tất cả các khái niệm và không để chúng lôi cuốn.
- Tìm hiểu nguồn gốc: Thực hành thiền quán bằng cách tìm hiểu “Ta là ai?” và “Ý thức Hiện Hữu” này từ đâu mà có. Đi ngược trở lại trạng thái trước khi có sự hiện diện của hiện tượng, nơi cái biết tiên nguyên về cái Ta nguyên thủy.
- Vai trò của Đạo sư và Tín tâm: Đạo sư có vai trò hướng dẫn, nhưng sự hiểu biết đích thực phải tự sinh khởi từ bên trong. Tín tâm kiên cố vào lời dạy của Đạo sư, và quan trọng hơn là tín tâm vào cái Ta bên trong (Sat-guru Parabrahman) là điều cốt yếu. Mục đích không phải là thu thập kiến thức mà là “biến mất” cái người tìm kiếm cá nhân.
Trạng thái giác ngộ và tự do tối thượng
- Sự biến mất của bản ngã cá nhân: Khi đạt giác ngộ, tính cách cá nhân và sự đồng hóa với thân xác hoàn toàn biến mất. Mọi hành hoạt được nhìn nhận là sự vận hành tổng thể của ý thức vũ trụ, không còn tác nhân cá nhân.
- Sống vô úy, vô ưu: Người giác ngộ không còn bận tâm đến những đau khổ thể xác hay các vấn đề thế gian, vì họ biết mình không phải là thân xác hay ý thức bị ràng buộc bởi thời gian. Họ sống trong trạng thái an lạc thuần túy, vượt ngoài mọi biến động.
- Trở thành “Không gian”: An trú trong trạng thái vô niệm, một người trở nên bao la và vi tế như không gian, không còn bị điều kiện hóa bởi danh xưng hay hình tướng. Đây là sự giải thoát hoàn toàn, nơi mà “Ý thức Hiện Hữu” chỉ là một bóng ma, không thật.