Pháp Đàm Với Achaan Sujin Tại Sài Gòn - Tháng 9/2013

Giới Thiệu

Achaan Sujin nhấn mạnh giá trị của việc hiểu giáo lý Đức Phật thay vì chỉ tỏ lòng tôn kính.
Giáo lý về sự thật tối hậu, vô cùng vi tế và thâm sâu, cần nghiên cứu chi tiết từng từ.
Chỉ có hiện tại là cái duy nhất có thể được hiểu và tiếp cận.

“Pháp” là bất cứ cái gì là thực ngay bây giờ (cái thấy, cái nghe, sân, tham, hiểu biết, v.v.).
Những gì là thực là điều Đức Phật đã giác ngộ về bản chất thật của tất cả các thực tại.
Các thực tại đều vô thường, vô ngã, sinh khởi do duyên và diệt ngay tức thì.
Mục đích của việc nghiên cứu Giáo lý là để hiểu thực tại như nó là.

Không có hiểu biết đúng đắn thì không thể có thực hành đúng đắn.
Pháp học (nghiên cứu lý thuyết) là nền tảng vững chắc cho pháp hành (tiếp cận sự thật với hiểu biết đúng, không phải “ngồi và làm cái gì đấy”).
Mục tiêu của pháp hành là thấy các pháp như nó là, thấy sự sinh và diệt của thực tại.
Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) không phải là cuốn sách, mà là lời dạy về tất cả những gì có thực hiện giờ, rằng mọi cái đều là vô ngã.

Chân đế pháp là thực tại tối hậu (cái thấy, sự xúc chạm, nóng, lạnh…), chúng sinh diệt và có đặc tính riêng.
Chế định pháp là các khái niệm được quy ước (bông hoa, bàn, hơi thở…), chúng không phải là thực tại tối hậu.
Danh (nama) là thực tại kinh nghiệm đối tượng (tâm và các tâm sở); sắc (rupa) là thực tại không kinh nghiệm gì cả.

Tất cả thực tại đều vô ngã. Ý niệm “tôi thấy”, “tôi nghe” là sai lầm; chỉ có “pháp thấy”, “pháp nghe”.
Hiểu biết đúng về vô ngã giúp buông bỏ ý niệm về ngã.
Ngay cả sự cố gắng, mong muốn cũng là pháp, là vô ngã, sinh khởi do duyên.
Con đường đúng là hiểu thực tại hiện giờ, không phải đi tìm nơi khác hay làm một điều gì đó đặc biệt.

Con đường dẫn đến giác ngộ là phát triển trí tuệ, bắt đầu từ chánh kiến.
Chánh kiến (samma-diṭṭhi) là yếu tố dẫn đầu, hiểu biết về Tứ Thánh Đế.
Chánh niệm (sati) là thực tại sinh khởi cùng tâm thiện có trí tuệ, hiểu đúng thực tại như nó là.
Tà kiến về ngã (sakkāya-diṭṭhi) là con đường sai.
Samatha (an tịnh) là sự phát triển tâm sở an tịnh (passaddhi), gắn liền với thiện pháp, vắng mặt tham, sân, si.
Định (samadhi, ekagata) là tâm sở nhất tâm, luôn sinh khởi với mọi tâm, nhưng Chánh định của Bát Chánh Đạo đi kèm với trí tuệ.
Các loại phiền não (āsava - lậu hoặc, ogha - bộc, yoga - ách/xiềng xích) trói buộc chúng ta trong luân hồi. Chúng vi tế, cần trí tuệ để nhận biết và tận diệt.
Nghiệp (kamma) là tâm sở cetana (tác ý). Nó có chức năng điều phối các tâm sở khác và tạo ra quả (vipaka). Nghiệp không chỉ tạo ra quả (tâm kinh nghiệm đối tượng), mà còn tạo ra sắc (cơ sở vật chất).

Trí tuệ phát triển rất từ từ, qua nhiều kiếp (Văn tuệ -> Tư tuệ -> Tu tuệ).
“Thực hành đúng” là khoảnh khắc có chánh niệm về thực tại, không phải “ai đó làm cái gì đó”.
Khổ (Dukkha) trong Tứ Thánh Đế: không chỉ là cảm thọ đau khổ mà là hành khổ (sankkhara dukkha) - bản chất sinh diệt, vô thường của tất cả các thực tại hữu vi.
Tất cả các pháp hữu vi (ngũ uẩn) đều là khổ vì chúng sinh diệt và không mang lại sự thỏa mãn.
Mục đích tối thượng của trí tuệ là tận diệt vô minh và tham ái thông qua việc hiểu đúng về các thực tại đang xuất hiện hiện giờ.
Chánh kiến là yếu tố dẫn đầu trong Bát Chánh Đạo, và các chi khác hỗ trợ chánh kiến.
Sự phát triển của trí tuệ đòi hỏi sự kiên nhẫn và chân thành, tập trung vào việc hiểu từng từ trong Giáo pháp và quay về khoảnh khắc hiện tại.
Hiểu biết đúng là thực tại tốt đẹp nhất trong tất cả các thực tại hữu vi.