Tóm tắt sách: Thư
Mở đầu
Cuốn tiểu thuyết mở đầu với cảnh Takeshima Tsuyoshi đột nhập vào nhà bà Ogata, một phụ nữ giàu có sống một mình, với ý định trộm cắp. Động cơ của Tsuyoshi là để có tiền trang trải học phí đại học cho em trai mình, Takeshima Naoki, sau khi anh bị mất việc và gặp khó khăn tài chính. Trong quá trình đột nhập, Tsuyoshi bị bà Ogata phát hiện. Do đau lưng, anh không thể chạy thoát và trong cơn hoảng loạn, đã dùng tuốc nơ vít đâm chết bà để ngăn bà báo cảnh sát. Tsuyoshi bị bắt ngay sau đó do vết thương.
Chương 1: Sự thật cay đắng
Naoki nhận được tin anh trai mình bị bắt vì tội giết người cướp của. Cậu bàng hoàng, không tin đó là sự thật. Tuy nhiên, cảnh sát xác nhận Tsuyoshi đã thú nhận. Naoki phải đối mặt với sự kì thị xã hội, bị giới truyền thông săn đón và bạn bè xa lánh. Điều đau đớn nhất là biết động cơ gây án của anh trai chính là vì mình. Naoki đến thăm Tsuyoshi trong tù, chứng kiến sự hối hận tột cùng của anh. Cậu cũng đến thăm nhà nạn nhân, định xin lỗi nhưng lại bỏ chạy khi thấy người nhà bà Ogata.
Chương 2: Cuộc sống cô độc và những người xa lạ
Naoki vật lộn với cuộc sống. Cậu làm việc chân tay ở công ty tái chế phế liệu, rồi làm thêm ở một nhà hàng ẩm thực nước ngoài nhờ sự giúp đỡ của thầy giáo Umemura. Tại đây, cậu buộc phải giấu giếm thân phận và quá khứ của mình. Cậu gặp Kurata, một đồng nghiệp có quá khứ tù tội tương tự, người đã khuyên cậu nên liên lạc với anh trai. Naoki cũng gặp Shiraishi Yumiko, một đồng nghiệp quan tâm đến cậu, nhưng cậu vẫn giữ khoảng cách.
Chương 3: Tia hy vọng mới
Naoki quyết định theo học chương trình Giáo dục Tại chức của Đại học Teito, ngành Kinh tế, sau khi tìm thấy cuốn sách giới thiệu do Kurata để lại. Cậu nỗ lực học tập và làm việc để tự chi trả học phí. Yumiko tiếp tục quan tâm đến Naoki, gửi thiệp chúc mừng và cuối cùng, Naoki kể cho cô nghe về anh trai mình, mong cô sẽ rời xa cậu. Bất ngờ, Yumiko không hề kì thị mà vẫn ở bên cạnh cậu.
Chương 4: Ước mơ tan vỡ
Naoki tìm thấy niềm vui mới khi tham gia một ban nhạc rock tên Specium với vai trò ca sĩ chính, cùng với Yusuke, Kota, Atsushi, và Kenichi. Âm nhạc là nơi cậu có thể tạm quên đi gánh nặng quá khứ. Ban nhạc được một công ty thu âm lớn là Ricardo chú ý. Tuy nhiên, công ty từ chối Naoki vì lí lịch của anh trai cậu sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh nhóm. Dưới áp lực, Naoki buộc phải rời ban nhạc, từ bỏ ước mơ trở thành ca sĩ để các thành viên khác có cơ hội ra mắt.
Chương 5: Thử thách tình yêu
Naoki bắt đầu hẹn hò với Nakajo Asami, một sinh viên ngành Triết học giàu có và độc lập. Cậu tìm thấy hạnh phúc bên cô. Khi Naoki gặp gỡ gia đình Asami, anh họ của cô, Takafumi (vị hôn phu tương lai), đã phát hiện ra bí mật về anh trai Naoki và yêu cầu cậu chia tay Asami, thậm chí còn đề nghị tiền. Trong tuyệt vọng, Naoki đã cố gắng làm Asami mang thai để buộc gia đình cô chấp nhận, nhưng Asami phát hiện ra và vô cùng thất vọng, chia tay cậu. Cha của Asami cũng đến gặp Naoki, đề nghị khoản tiền lớn để cậu rời xa con gái ông. Naoki từ chối tiền nhưng chấp nhận chia tay.
Chương 6: Bến đỗ bình yên
Naoki chuyển nhà và cắt đứt liên lạc với Tsuyoshi. Cậu tìm được việc làm tại một công ty điện tử. Yumiko tiếp tục ở bên cạnh Naoki, cuối cùng hai người kết hôn và có một cô con gái xinh xắn tên là Miki. Họ chuyển vào khu nhà tập thể của công ty. Yumiko, vì không muốn Tsuyoshi cô đơn, đã bí mật viết thư cho anh trai Naoki dưới danh nghĩa của cậu, kể về cuộc sống tốt đẹp của “Naoki” và sự ra đời của Miki.
Chương 7: Gánh nặng không của riêng ai
Gia đình Machiya chuyển đến khu nhà tập thể. Bà Machiya đã lan truyền câu chuyện về Tsuyoshi trong cộng đồng và trường mẫu giáo của Miki. Miki bị bạn bè xa lánh, khiến Naoki và Yumiko đau lòng. Naoki cân nhắc chuyển nhà, nhưng Yumiko kiên quyết không trốn chạy, khẳng định họ sẽ đối mặt vì Miki.
Chủ tịch công ty của Naoki, Hirano, gặp cậu và giải thích về “cái chết xã hội” của tội phạm và gia đình họ, đồng thời cho Naoki biết về một lá thư cảm động viết về cậu (chính là của Yumiko gửi). Naoki nhận ra Yumiko đã âm thầm ủng hộ mình.
Tai họa ập đến khi Yumiko và Miki bị cướp giật túi xách. Miki bị ngã đập đầu, để lại vết sẹo trên trán. Naoki cảm thấy căm phẫn và đau đớn. Bố mẹ của tên cướp đến xin lỗi và bồi thường, khiến Naoki thấm thía hơn nỗi đau của nạn nhân và sự phức tạp của lòng tha thứ. Điều này thúc đẩy Naoki viết một lá thư cuối cùng cho Tsuyoshi, thẳng thắn kể hết những đau khổ mà gia đình mình phải chịu đựng.
Chương 8 & 9: Nỗi niềm không nói
Các chương này mô tả tiếp tục các lá thư của Tsuyoshi gửi cho “Naoki” (thực chất là Yumiko viết thư hồi âm bằng máy đánh chữ). Tsuyoshi vẫn hồn nhiên tin rằng Naoki đang sống một cuộc đời hạnh phúc, thành công, có gia đình và con gái Miki. Anh vui mừng với từng tin tức về “em trai” mình. Naoki chứng kiến niềm hạnh phúc giản dị của anh trai mình, càng thêm day dứt về sự dối trá nhưng cũng hiểu được sức mạnh của những lá thư đó đối với Tsuyoshi. Yumiko giải thích lý do cô làm vậy, vì cô cũng từng trải qua quá khứ khó khăn khi gia đình phá sản, cô không muốn Naoki phải lẩn tránh.
Chương 10: Tình yêu của người cha
Tsuyoshi tiếp tục thể hiện tình yêu thương với Miki qua thư, xem ảnh và hỏi han về bé. Naoki và Yumiko đã có một cuộc sống ổn định, Miki lớn lên khỏe mạnh. Dù vậy, những lá thư của Tsuyoshi vẫn là một lời nhắc nhở liên tục về quá khứ và sự lừa dối của họ.
Chương 11: Đối mặt và tha thứ
Prejudice tại trường mẫu giáo của Miki ngày càng nghiêm trọng. Naoki và Yumiko được gợi ý chuyển trường cho Miki. Naoki gặp lại Chủ tịch Hirano, người vẫn giữ quan điểm cứng rắn về sự phân biệt đối xử là cần thiết. Yumiko và Miki bị cướp giật, Miki bị thương ở đầu, để lại sẹo trên trán. Bố mẹ tên cướp đến xin lỗi. Naoki, chứng kiến nỗi đau của con gái và sự hối lỗi của họ, quyết định viết một lá thư cuối cùng cho anh trai mình.
Chương 12: Đoạn tuyệt
Naoki gửi lá thư cuối cùng cho Tsuyoshi, cắt đứt mọi quan hệ. Cậu giải thích về sự đau khổ mà Tsuyoshi đã gây ra cho gia đình cậu, và rằng việc anh trai biết được những điều này là một phần của hình phạt. Naoki nghỉ việc, hứa bảo vệ vợ con. Yusuke mời Naoki tham gia buổi hòa nhạc động viên cho các phạm nhân tại nhà tù Chiba. Naoki đồng ý, Yumiko khuyến khích cậu đối mặt với quá khứ.
Chương 13: Gặp gỡ cuối cùng
Naoki đọc lá thư cuối cùng của Tsuyoshi gửi cho ông Ogata. Trong thư, Tsuyoshi bày tỏ sự bàng hoàng và hối hận khi nhận được thư đoạn tuyệt của Naoki, nhận ra mình đã gây ra quá nhiều đau khổ cho em trai và gia đình.
Naoki và Yusuke biểu diễn tại nhà tù Chiba. Trên sân khấu, Naoki tìm thấy Tsuyoshi trong đám đông, gầy gò, tay chắp lại như đang cầu nguyện hoặc xin lỗi. Khoảnh khắc ấy, mọi cảm xúc dồn nén bấy lâu bùng nổ, Naoki không thể cất tiếng hát. Cậu nhận ra rằng Tsuyoshi cũng đang phải chịu đựng nỗi đau không kém.
Cảm nhận của Inoue Yumehito: Bản chất của sự kì thị
Bài cảm nhận của Inoue Yumehito lấy câu chuyện về diễn viên Mark David Chapman (trùng tên với kẻ sát hại John Lennon) bị sa thải khỏi vai diễn John Lennon làm ví dụ về sự kì thị vô lí. Tác giả cũng nhắc đến sự mâu thuẫn trong hành động của Yoko Ono khi vừa kêu gọi tình yêu thương nhưng lại sa thải diễn viên vì cái tên.
“Thư” được ví như một tấm gương, phản chiếu sự kì thị của chính độc giả. Nó không phán xét đúng sai, mà chỉ đặt ra câu hỏi về bản chất của con người và cách chúng ta đối xử với những người liên quan đến tội phạm. “Imagine” của John Lennon, ca khúc chủ đề của tiểu thuyết, từ biểu tượng của thế giới không thành kiến dần trở thành sự nhận thức nghiệt ngã về thực hiện.