Phần 1: Cây Tre Triệu Đốt
1. Chó con trông thấy trời xanh lần đầu
Chương mở đầu kể về Chó Con (Nhật Tâm) lần đầu ra ngoài trời, ngạc nhiên và sợ hãi trước bầu trời rộng lớn, sau đó nhanh chóng làm quen và cười. Đây là phép lạ của sự tỉnh thức đầu tiên, nhìn thế giới với đôi mắt mới.
2. Tý vượt biển
Hồi ức của Tý về chuyến vượt biển đầy gian nan từ Bà Rịa sang Philippines gần hai năm trước. Cảm giác sợ hãi trước biển trời bao la, chiếc ghe nhỏ bé và sự xuất hiện bất ngờ của tàu cứu trợ Cap Anamur đã cứu sống gia đình.
3. Miêu nói tiếng anh
Cuộc sống tại trại tị nạn Palawan (Philippines) trong một năm, Tý học lớp, Miêu hồn nhiên học được câu tiếng Anh “You give me this?”. Mô tả các trò chơi dân gian của trẻ em Việt trong trại.
4. Bé hồng biến thành con cá
Tý nghe những câu chuyện thương tâm về thuyền nhân bị cướp biển và chìm ghe, cảm thấy tội lỗi vì sự may mắn của mình. Câu chuyện về bé Hồng hóa thành cá hồng dưới biển để xoa dịu nỗi đau.
5. Giỗ Tổ hùng vương
Kỷ niệm Tết tại trại Palawan với lễ Giỗ Tổ Hùng Vương trang trọng, không khí gói bánh chưng ấm cúng do Ba thực hiện, và những điệu múa lân sôi động trong đêm giao thừa, thể hiện lòng hoài hương.
6. Tý đi máy bay
Gia đình Tý được chấp thuận định cư tại Pháp. Tý và Miêu trải nghiệm chuyến bay đầu tiên, quan sát sự khác biệt văn hóa và mong chờ cuộc sống mới, đặc biệt là được thấy tuyết và gặp Cô Chín, Sư Ông.
7. Miêu đạp thằng tây con
Gia đình Tý tạm cư tại Pháp, gặp khó khăn với thức ăn Tây. Miêu phản ứng mạnh mẽ khi bị bạn Tây con bắt nạt. Ba dạy Miêu cách ứng xử, và gia đình nhận được lời mời về Làng Hồng của Sư Ông.
8. Ba được mời làm ông bầu
Ba được mời làm “ông bầu” đội bóng đá của trại, có cơ hội đi nhiều nơi và ăn cơm Việt Nam, khơi dậy ước muốn có nhà và vườn để tự trồng rau. Gia đình được mời ăn bữa cơm Việt ấm cúng tại nhà bác Thành.
9. Ba uống cà phê trên vỉa hè ở Paris
Ba về thăm Sư Ông ở Am Phương Vân và bác Tuệ ở Paris. Làng Hồng được giới thiệu với ý tưởng sống gần gũi thiên nhiên. Ba đọc cuốn “Phép Lạ Của Sự Tỉnh Thức” do Sư Ông viết, trong đó có nhắc đến tên Tý.
10. Ba mua hộp tăm
Ba kể về công việc ở Trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội và ước mơ xây dựng Làng Hồng. Thảo luận về việc tẩy chay sản phẩm Thái Lan vì nạn cướp biển, nhưng Mẹ khuyên nên nhìn nhận vấn đề một cách phân biệt, không “giận cá chém thớt”.
11. Ba đi miền nam xem nhà
Gia đình Tý sắp có thêm em bé (Chó Con). Ba đi miền Nam xem nhà và báo tin đã tìm được một ngôi nhà ấm cúng ở Xóm Hạ, Làng Hồng, với vườn nho và đất trồng rau. Tý hồi tưởng về những trò bỏ học với Ngữ và nhận ra trách nhiệm của mình.
12. Gia đình Tý đi định cư
Chó Con chào đời. Gia đình Tý chuyển đến Làng Hồng ở miền Nam Pháp. Mô tả sự chuyển đổi, từ việc Mẹ hồi phục đến việc đóng gói những vật dụng tưởng chừng vô giá trị, nhưng đầy ý nghĩa.
13. Không ai chịu ngủ trong phòng riêng
Gia đình Tý đến Làng Hồng, gặp Sư Ông và cô Chín. Tý ngạc nhiên trước vẻ ngoài của Sư Ông. Mọi người quyết định không ngủ phòng riêng mà tụ tập ngủ chung ở phòng khách, tạo không khí ấm cúng như ở trại tị nạn.
14. Tý gặp chú jean-pierre, người chăn cừu
Tý và Miêu khám phá Xóm Hạ, những ngôi nhà cổ, vườn nho, cây sồi cổ thụ và hồ nước. Họ gặp chú Jean-Pierre, người chăn cừu, học về nghề chăn nuôi và giá trị của len. Cả nhà tận hưởng bữa cơm Việt Nam đầu tiên trong bếp của mình.
15. Cô Margaret đem tặng gia đình Tý một con dê
Gia đình Tý dần thích nghi với cuộc sống làng quê. Cô Margaret tặng gia đình một con dê cái. Mưa bão lớn khiến hai cây sồi cổ thụ bị trốc gốc, gây niềm tiếc nuối và cảm giác mất mát.
16. Hai cây sồi trốc gốc
Mô tả việc Ba và Chú Dũng dựng nhà mặt trời để trồng rau. Cơn bão lớn khiến hai cây sồi cổ thụ ngã đổ, để lại ấn tượng mạnh mẽ về sự mong manh của vạn vật và sự trân quý những gì linh thiêng.
17. Gà cứng đầu không chịu ăn bo bo
Tý và Miêu chăm sóc chú dê con và mèo con. Đàn gà không chịu ăn bo bo, khiến Mẹ bực bội và thương xót những đứa trẻ đói ở Việt Nam. Chú Charles tặng bắp cho gà, dạy về sự kiên nhẫn.
18. Ba té xuống hồ nước
Ba và Chú Dũng cưa củi từ cây sồi bị đổ. Cả gia đình bị cúm, Ba vô ý té xuống hồ nước lạnh buốt. Tý và Miêu lần đầu tiên thấy tuyết rơi, vui vẻ chơi đùa nhưng sau đó Miêu bị cảm. Mèo con bị chó cắn, Tý lo lắng, nhận ra giá trị của sự sống.
19. Chú Dũng ăn cơm tây với dì Marie Thérèse
Tý suy ngẫm về tình cảm của loài vật. Gia đình ăn bí rợ hầm, Miêu quán niệm. Ba cho chú Charles hai con dê do chúng phá vườn, Tý buồn rầu nhưng Sư Ông an ủi và hứa đưa Tý đi thăm dê.
20. Tý giao đất nước cho ai
Tý viết thư cho bạn thân Ngữ ở Việt Nam, nhớ về tuổi thơ và trò chơi dân gian. Sư Ông đặt câu hỏi sâu sắc về trách nhiệm của người Việt đối với đất nước, nếu những người tốt như Ngữ rời đi thì ai sẽ gìn giữ. Tý nhận ra trách nhiệm của mình.
21. Chú Dũng chạy nhanh như Thỏ
Tý và Sư Ông khám phá Pháp Thân Tạng, nơi chuẩn bị cho Làng Hồng. Chú Dũng bắt được thỏ nhưng Sư Ông khuyên thả về, dạy về giá trị của tự do. Tý học được bài học về sự sống và sự tỉnh thức qua những trò chơi của mình.
22. Mẹ gởi quà cho trẻ em đói
Ba và Mẹ giải thích về việc gửi thuốc men và hàng hóa về giúp trẻ em nghèo đói ở Việt Nam qua “Tiểu Ban Giúp Trẻ Em Ðói”, thể hiện lòng nhân ái và sự may mắn khi có thể giúp đỡ người khác. Câu chuyện về một người phụ nữ liều mạng vận chuyển gạo.
23. Tý và Miêu trồng cho con chó một cây mận
Tý suy ngẫm về sự khác biệt giữa mình và trẻ em Tây phương, về việc Ba phải vượt biên. Các thiếu nhi Làng Hồng quyên góp tiền trồng cây mận để làm quỹ giúp đỡ trẻ em nghèo đói ở quê nhà, hình thành “Village des Pruniers”.
24. Tý và Miêu tặng hoa cho mẹ
Chó Con lại được ra ngoài trời, ngắm bầu trời xanh. Gia đình cùng làm vườn, hái rau cải. Tý và Miêu hái hoa thủy tiên vàng ở Pháp Thân Tạng tặng Ba, Mẹ và cô Chín, biểu lộ tình cảm một cách tự nhiên. Kỷ niệm Tết Nguyên đán đầu tiên ở Làng Hồng.
25. Mẹ chơi dĩa bay ở Xóm Thượng
Mùa xuân ấm áp, hoa nở khắp nơi. Ba và Chú Dũng bừa đất trồng hướng dương. Sư Ông trở về, gia đình chuẩn bị bữa cơm “xuân quyện” ngoài trời. Tý quyết định ở lại Việt Nam để góp phần xây dựng tương lai. Cả nhà chơi dĩa bay, lần đầu tiên Mẹ được vui chơi thoải mái.
26. Chó con vượt biển
Các thanh niên và thiếu nữ từ Bordeaux đến Làng Hồng để trình diễn văn nghệ dân tộc. Buổi biểu diễn gợi lại ký ức vượt biên của Tý và lòng yêu nước. Sư Ông đố câu đố về “Ai không vượt biển mà qua tới Pháp”, dùng hình ảnh cây tre triệu đốt để giải thích sự liên tục của nòi giống và cội nguồn.
Phần 2: Chiếc Lá Ổi Non
27. Tý và Miêu phát nguyện hai lời hứa
Lễ Phật Đản tại Làng Hồng, Tý và Miêu hái hoa cúng Phật. Miêu làm lễ quy y và được pháp danh Tâm Định. Cả gia đình cùng phát nguyện hai lời hứa: mở rộng lòng thương và bảo vệ sự sống cùng mở rộng tầm hiểu biết để thương yêu và chung sống. Buổi thiền trà diễn ra trang nghiêm và ấm cúng.
28. Tý được ăn gạo thơm
Mùa hè đến, Làng Hồng chuẩn bị khai mạc. Các bạn nhỏ đến, Sâm và Thơ làm gối thiền. Quán Cây Sồi mở cửa. Tý và Miêu lên Xóm Thượng ở với Sư Ông. Mọi người ăn cơm gạo Thái thơm ngon, Cô Chín nhắc nhở quán niệm về sự đói khổ và bất công lương thực trên thế giới.
29. Bác Mounet ăn cà ri cay
Làng Hồng ngày càng đông người Việt và cả người nước ngoài. Sinh hoạt hàng ngày ở Xóm Thượng với thiền tọa, kinh hành, lớp học, và những buổi ăn trưa chung ở Pháp Thân Tạng. Bác Mounet thử cà ri cay.
30. Tý học bảo vệ sự sống
Tục lệ chắp tay chào của Làng Hồng thể hiện sự cung kính Phật tánh trong mỗi người. Ni Sư Linh Phong giảng pháp về bảo vệ sự sống, từ việc chọn nghề nghiệp không tàn hại, tránh chiến tranh, giảm ăn thịt, uống rượu, đến việc trồng cây mận giúp trẻ em đói. Tý đóng góp ý tưởng trồng mận, và bài học về bảo vệ sự sống cho cả loài nhỏ bé.
31. Tiếng Tây đầy bụng
Quán Cây Sồi khai trương, khách đông vui ủng hộ quỹ “Ủy Ban Giúp Trẻ Em Ðói”. Các thiếu nhi trình diễn màn chào hỏi và tiểu phẩm về việc nói tiếng Việt khi gặp đồng hương, thể hiện niềm tự hào văn hóa.
32. Con Ốc có ba và có má
Tình bạn giữa Sâm và Tý. Ni Sư Trí Hải và bé Nhung. Sư Ông kể chuyện về loài ốc có ba má, dạy trẻ em tôn trọng và bảo vệ sự sống của những loài bé nhỏ. Thiếu nhi Am Phương Vân và chuyến đi rừng cấm nói chuyện, gặp lâu đài và hoa cúc rừng.
33. Tý dự thiền trà
Tý và bé Thơ được mời dự thiền trà. Ba giải thích ý nghĩa của thiền trà là sống trọn vẹn trong giây phút hiện tại. Nghi lễ thiền trà trang trọng, với sự tham dự của nhiều người lớn và trẻ em. Cô Giao Trinh đàn tranh, chú Nico chia sẻ trải nghiệm về trà đạo.
34. Bánh bò ngọt mua chua trả đây
Cô Trinh dạy Tý bài thơ “Hải Triều Âm”, giải thích ý nghĩa tên Tý. Quán Cây Sồi bán nhiều món quà Việt do Mẹ và các cô làm. Sư Ông kể về ý định viết truyện thiếu nhi. Thiếu nhi trình diễn các câu rao hàng, Tý thành công với “Bánh bò đây, bánh bò đây, bánh bò Chợ Lớn đây, bánh bò ngọt mua chua trả, bánh bò Chợ Lớn đây”.
35. Ba và cô Tâm Trân diễn kịch
Các màn trình diễn của thiếu nhi: Miêu đọc ca dao Huế, Thanh Thảo hát “Tý Sún”, Bé Phòng hát “Con Cò Bé Bé”. Người lớn tham gia văn nghệ. Ba và Cô Tâm Trân diễn vở kịch “Môn Thuốc Gia Truyền”, ca ngợi lúa gạo là “môn thuốc thần diệu nhất”.
36. Bé Thanh Tuyền bị té võng
Thiếu nhi Làng Hồng sống hòa thuận, bình an nhờ sự an lạc của người lớn. Bé Thanh Tuyền bị té võng, Sư Ông chăm sóc và kể chuyện, giúp bé quên nỗi sợ bị rầy. Tý nhận ra không khí dễ chịu ở Làng là do mọi người cùng tạo ra, sự yên lặng không phải là buồn rầu. Sư Ông kể chuyện về người mất trí và tiếng pháo, dạy Tý về sự tỉnh thức.
37. Đám mây và trái mận
Mùa mận chín, Cô Chín dạy thiếu nhi quán niệm về trái mận, thấy cây mận, hoa mận và cả đám mây trong trái mận, qua đó hiểu về nhân duyên và sự liên kết của vạn vật.
38. Tình bạn
Mèo của Tý sinh năm con mèo con. Tý và Sâm chăm sóc chúng. Tý nhận ra loài vật cũng có tâm hồn, biết vui buồn. Sư Ông kể chuyện tiền thân về tình bạn giữa nai, rùa và chim sáo, cùng nhau vượt qua nguy hiểm, thể hiện lòng trung thành và tình bạn cao cả.
39. Cây bông sứ học bài
Sư Ông kể chuyện về cây bông sứ chứng kiến con cò lừa gạt tôm cá để ăn thịt. Cây bông sứ đau khổ vì không thể ngăn cản, từ đó phát nguyện sau này sẽ bênh vực kẻ yếu. Con cua thông minh đã thoát khỏi mưu đồ của cò và giết chết nó. Cây bông sứ học được bài học về nhân quả và bảo vệ sự sống.
40. Chiếc lá ổi non
Tý hiểu sâu sắc hơn về việc bảo vệ cây cối sau câu chuyện cây bông sứ. Chuẩn bị lễ Trung Thu: làm lồng đèn, rước đèn, cỗ Trung Thu. Hội thảo về tương lai văn hóa Việt Nam và việc “làm lại” con người Việt Nam sau chiến tranh. Hình ảnh cây ổi và những chiếc lá ổi non (thiếu nhi) cần được bảo vệ khỏi chất độc của hận thù.
41. Tý không thích làm người lớn
Những ngày cuối cùng ở Làng Hồng, Tý nhận ra mình không còn phải làm việc nhà, sống tự do và thoải mái. Tý cảm thấy biết ơn người lớn. Chị Thanh Trang được định hướng làm cô giáo, Tý sợ hãi khi nghĩ đến việc lớn lên và không còn là thiếu nhi nữa. Tý ước ao mãi mãi là thiếu nhi.
42. Bé Nhung viết thơ cho cô Trí Hải
Bé Nhung nhớ cô Trí Hải, viết thư thăm cô với sự giúp đỡ của chú Thư. Lá thư ngây thơ, đáng yêu của bé. Chú Thư khuyến khích thiếu nhi viết thư tiếng Việt để trau dồi ngôn ngữ và tổ chức “Ngày Làng Hồng” tại nhà để duy trì không khí văn hóa.
43. Trời làm văn nghệ
Tý quan sát cách người lớn đối xử với trẻ em ở Làng Hồng. Bác An nói về dưỡng sinh. Văn nghệ ngoài trời bị hủy vì trời dọa giông, nhưng Tý thấy “ông trời đang làm văn nghệ” với những tia chớp và mây. Thu hoạch mận và táo.
44. Cọp trắng cứu người
Sư Ông kể chuyện tích Bà Chúa Ba (Quan Âm Diệu Thiện): Nàng công chúa Diệu Thiện từ chối hôn nhân để tu hành, chứng kiến sự đau khổ của dân chúng. Bị Vua cha đày ải, nàng vẫn kiên định. Vua đốt chùa, rồi xử chém nàng nhưng một con bạch hổ xuất hiện cứu nàng đi.
45. Thiện Tài và Long Nữ
Bạch hổ mang Chúa Ba đến một vùng núi non lạ. Nàng mơ thấy mình xuống âm phủ, chứng kiến nghiệp báo và phát nguyện cứu độ. Trở về trần thế, nàng gặp Hoàng Tử Lý Phật Mã (sau này là Vua Lý Thái Tông) và được đưa về động Hương Tích tu hành. Chúa Ba hóa thân làm thầy thuốc, hy sinh mắt và tay để chữa bệnh cho Vua cha, sau đó Vua cha và Hoàng Hậu đến tạ ơn. Chúa Ba khôi phục hình hài và thành Quan Âm Nam Hải, cùng hai đệ tử Thiện Tài và Long Nữ cứu giúp chúng sinh.
46. Mắt và tay của người tỉnh thức
Sư Ông giải thích ý nghĩa “ngàn mắt ngàn tay” của Bồ Tát Quan Âm là sự tỉnh thức, nhìn rõ khổ đau và hành động giúp đỡ. Mỗi bàn tay biết bảo vệ sự sống đều là bàn tay của Bồ Tát. Kể câu chuyện về Hebe Kohlbrugge cứu người Do Thái. Tý học cách “tập thấy và tập nghe” như một Bồ Tát, hạn chế xem truyền hình để tập trung vào sự tỉnh thức.
47. Một mùa hạ không bao giờ chấm dứt
Các thiếu nhi chơi trò Rồng Rắn. Tý suy ngẫm về sự trôi chảy của thời gian và mong ước một mùa hè bất tận, nơi mình có thể mãi mãi là thiếu nhi, được vui chơi và sống trong không khí an lạc của Làng Hồng. Ba đứng cạnh Tý, bàn tay đặt trên vai, biểu tượng của sự che chở và hiện hữu.