Điều ý nghĩa nhất trong từng khoảnh khắc cuộc đời

Lời giới thiệu: Tạo ra cú hích cho quân domino chủ chốt

Cuộc sống hiện đại đòi hỏi chúng ta phải đảm đương nhiều vai trò và công việc cùng lúc.
Nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy công việc, không còn thời gian cho bản thân và gia đình.
Bí quyết là tìm ra điều quan trọng nhất cần làm, đặt nó vào vị trí quân domino dẫn đầu và tạo một cú hích.
Cuốn sách dành cho những ai muốn giảm sao nhãng, tăng năng suất, thu nhập và sống thỏa mãn hơn.

1. Điều quan trọng nhất

Khám phá về “điều quan trọng nhất” qua câu chuyện của Curly và Mitch trong phim “City Slickers”.
Trải nghiệm cá nhân của tác giả: Từ thành công hỗn loạn đến việc tìm ra 14 vị trí chủ chốt cần thay đổi, rồi thu gọn xuống “điều quan trọng nhất”.
Đi từng bước nhỏ: Tập trung vào điều bạn nên làm thay vì có thể làm. Thành công lớn đến từ khả năng “làm ít, nhưng chất lượng”.
Làm quá nhiều việc dẫn đến phân tán, chậm tiến độ, áp lực, mất ngủ và giảm chất lượng cuộc sống.
Phương pháp “bước từng bước nhỏ” là đơn giản, hiệu quả, áp dụng mọi lúc, mọi nơi, và đưa bạn đến mục tiêu.

2. Hiệu ứng Domino

Ví dụ về kỷ lục domino thế giới: Một cú chạm nhẹ có thể tạo ra chuỗi phản ứng mạnh mẽ.
Thí nghiệm của Lorne Whitehead: Một quân domino có thể xô đổ một quân lớn gấp rưỡi nó, tạo ra chuỗi cấp số nhân. Domino thứ 57 có thể nối Trái Đất với Mặt Trăng.
Đạt được thành quả đáng kinh ngạc: Ưu tiên và dồn tâm sức vào điều quan trọng nhất sẽ tạo ra hiệu ứng domino trong cuộc sống.
Thành công đến từ việc sắp xếp ưu tiên, tìm “quân domino chủ chốt” và tác động đủ lực.
Những việc làm đúng đắn sẽ nối tiếp nhau, tích lũy theo thời gian và giải phóng tiềm năng thành công lũy tiến.

3. Các đầu mối thành công

“Điều quan trọng nhất” xuất hiện ở khắp mọi nơi:
- Một sản phẩm, một dịch vụ: Các công ty thành công (KFC, Coors, Intel, Google, Star Wars, Apple) đều có một sản phẩm/dịch vụ cốt lõi tạo nên thương hiệu hoặc doanh thu chính.
- Thần tượng: Không ai tự mình thành đạt. Mỗi người thành công đều có một người thầy, người hướng dẫn, hoặc đối tác quan trọng (Roy với Walt Disney, L.S. Robson với Sam Walton, Max Talmud với Albert Einstein, Jeffrey D. Jacobs và George Martin với Oprah và The Beatles).
- Một đam mê, một kỹ năng: Đam mê dẫn đến thời gian luyện tập, tạo ra kỹ năng, cải thiện kết quả, mang lại niềm vui và lại cần đầu tư thêm thời gian – một vòng xoắn tiến dẫn đến kết quả đáng kinh ngạc (ví dụ: Pat Matthews, Angelo Amorico, Gilbert Tuhabonye).
- Một cuộc đời: Bill Gates là ví dụ điển hình về việc khai thác triết lý “điều quan trọng nhất” để tạo dựng một cuộc sống khác biệt, từ việc lập trình đến việc điều hành Microsoft và sau đó là Quỹ Bill & Melinda Gates tập trung vào vắc-xin.
Ý tưởng lớn:
1. Đi từng bước nhỏ: Tập trung vào hiệu quả hơn là sự bận rộn.
2. Tiến đến cực điểm: Rút gọn danh sách việc cần làm đến khi chỉ còn một điều duy nhất quan trọng nhất.
3. Nói không: Từ chối những việc không phải là điều quan trọng nhất.
4. Đừng để bị mắc kẹt trong trò chơi “đánh dấu”: Thành công không đến từ việc hoàn thành nhiều mục trong danh sách mà từ việc thực hiện những điều quan trọng nhất.

PHẦN I. NHỮNG DỐI TRÁ ĐÃ LÀM MÊ MUỘI VÀ KHIẾN CHÚNG TA LẠC LỐI

“Đức tin” - từ của năm 2006, cho thấy xu hướng tin vào những điều không có căn cứ.
6 sự dối trá ngăn cản chúng ta sống theo triết lý “Điều quan trọng nhất”:
1. Mọi thứ đều quan trọng như nhau
2. Có thể làm được nhiều việc cùng lúc (Đa nhiệm vụ)
3. Một lối sống có kỷ luật
4. Sức mạnh ý chí luôn tồn tại
5. Một cuộc sống cân bằng
6. Lớn thì không tốt

4. Mọi thứ đều quan trọng như nhau

Sự công bằng là lời dối trá: Trong thực tế, mọi thứ không bao giờ công bằng.
Chẳng có gì để làm: Danh sách việc cần làm (to-do list) thường là “danh sách sống sót”, không định hướng đến thành công. Cần “danh sách thành công” tập trung vào kết quả đột phá.
Juran bẻ mã khóa (Nguyên tắc Pareto): Joseph M. Juran phát hiện nguyên tắc 80/20 (80% kết quả đến từ 20% nguyên nhân). Mọi thứ đều không quan trọng như nhau, một số điều quan trọng hơn rất nhiều.
Pareto cực điểm: Áp dụng nguyên tắc 80/20 lặp đi lặp lại (20% của 20% của 20%…) cho đến khi chỉ còn điều quan trọng nhất.
Ý tưởng lớn:
1. Đi từng bước nhỏ: Tập trung vào hiệu quả.
2. Tiến đến cực điểm: Rút gọn danh sách đến một điều duy nhất.
3. Nói không: Từ chối những việc không quan trọng nhất.
4. Đừng để bị mắc kẹt trong trò chơi “đánh dấu”: Thành công không phải là hoàn thành mọi thứ, mà là hoàn thành những điều quan trọng nhất.

5. Đa nhiệm vụ

Đa nhiệm vụ là lời dối trá: Nghiên cứu của Clifford Nass (Stanford) cho thấy người đa nhiệm tần suất cao thực hiện công việc tệ hơn trên mọi tiêu chí.
Tư duy con khỉ: “Đa nhiệm” ban đầu dùng cho máy tính (nhiều nhiệm vụ luân phiên chia sẻ một nguồn lực), không phải con người. Con người chỉ có thể tập trung vào một việc tại một thời điểm, chuyển đổi giữa các việc tốn thời gian và giảm hiệu quả.
Tung hứng là một ảo tưởng: Giống như tung hứng, bạn không làm nhiều việc cùng lúc mà chuyển đổi nhanh chóng. Chi phí chuyển đổi (context switching) có thể tốn 25% đến hơn 100% thời gian cho các công việc phức tạp, gây lãng phí 28% thời gian mỗi ngày.
Các kênh trong não bộ: Não có nhiều kênh xử lý dữ liệu khác nhau, nhưng chỉ một vùng (thùy não trước) chịu trách nhiệm tập trung. Cố gắng tập trung vào hai việc cùng lúc dẫn đến phân tán chú ý, làm suy giảm kết quả.
Dẫn đến sự mất tập trung: Mất tập trung khi lái xe gây ra nhiều tai nạn. Công việc hàng ngày cũng cần sự tập trung cao độ.
Ý tưởng lớn:
1. Mất tập trung là điều đương nhiên: Ai cũng bị sao nhãng.
2. Đa nhiệm gây ra rất nhiều thiệt hại: Dẫn đến lựa chọn thiếu sáng suốt, sai lầm, căng thẳng.
3. Mất tập trung làm suy giảm các kết quả: Tập trung hoàn toàn vào điều quan trọng nhất.

6. Một lối sống có kỷ luật

Một lối sống có kỷ luật là lời dối trá: Thành công không đòi hỏi bạn phải kỷ luật trong mọi hành động, mà là có đủ kỷ luật để tạo dựng một thói quen.
Kỷ luật có chọn lọc rất hiệu quả: Michael Phelps, vận động viên bơi lội, bị ADHD nhưng đã kỷ luật tập luyện 7 ngày/tuần, 6 tiếng/ngày để trở thành người vĩ đại nhất. Kỷ luật được chọn lọc giúp đơn giản hóa cuộc sống.
66 ngày tìm được điểm mạnh nhất: Nghiên cứu tại Đại học London (2009) cho thấy mất trung bình 66 ngày (18-254 ngày) để hình thành một thói quen mới. Duy trì kỷ luật đủ lâu sẽ tạo hiệu ứng halo, cải thiện nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống.
Ý tưởng lớn:
1. Đừng trở thành người có kỷ luật: Hãy là người của những thói quen lành mạnh, sử dụng kỷ luật chọn lọc để phát triển chúng.
2. Tạo dựng từng thói quen một: Thành công là chuỗi liên tục, không đồng thời. Tập trung vào một vài thói quen nổi bật, lần lượt.
3. Đầu tư đủ thời gian cho mỗi thói quen: Gắn bó với kỷ luật đến khi nó thành thói quen (trung bình 66 ngày).

7. “Cần là có, muốn là được” Ý chí

“Cần là có, muốn là được” ý chí là lời dối trá: Ý chí là một nguồn lực có hạn, đến rồi đi, không phải lúc nào cũng sẵn có.
Tra tấn trẻ nhỏ (Thí nghiệm kẹo dẻo): Thí nghiệm của Walter Mischel cho thấy khả năng trì hoãn ham muốn (ý chí) ở trẻ 4 tuổi là chỉ số dự đoán thành công tương lai (học tập, giá trị bản thân, quản lý căng thẳng).
Năng lượng tái tạo: Ý chí giống như pin điện thoại, cạn kiệt khi sử dụng và cần được sạc lại. Mỗi hành động cần ý chí sẽ làm giảm năng lượng cho các nhiệm vụ tiếp theo.
Thực phẩm cho tư duy: Não tiêu thụ nhiều calo. Các phần não phát triển sau (thùy não trước, nơi kiểm soát tập trung, ý chí) dễ bị ảnh hưởng nhất khi thiếu dinh dưỡng. Carbohydrate phức tạp và protein giúp bổ sung năng lượng cho ý chí.
Phán xét mặc định: Khi ý chí cạn kiệt, chúng ta có xu hướng quay về hành vi mặc định. Nghiên cứu về các thẩm phán Israel cho thấy tỷ lệ ân xá cao nhất vào đầu buổi và sau bữa ăn, giảm dần khi ý chí cạn kiệt.
Để mắt tới sức mạnh ý chí mỗi ngày: Quản lý ý chí bằng cách thực hiện điều quan trọng nhất khi ý chí ở mức cao nhất (đầu ngày).
Những gì cần đến ý chí: Thực hiện hành vi mới, thanh lọc phiền nhiễu, chống cám dỗ, kìm nén cảm xúc, hạn chế xung đột, gây ấn tượng, đối mặt nỗi sợ hãi, làm việc không thích, lựa chọn lợi ích dài hạn.
Ý tưởng lớn:
1. Đừng phân tán mỏng ý chí của bạn: Quyết định điều quan trọng nhất và dành ý chí cho nó.
2. Theo dõi máy đo lượng ý chí của bạn: Bổ sung năng lượng cho não bằng cách ăn uống đúng cách.
3. Cân đối thời gian cho công việc của bạn: Làm điều quan trọng nhất đầu tiên mỗi ngày khi ý chí mạnh nhất.

8. Một cuộc sống cân bằng

Một cuộc sống cân bằng là lời dối trá: Cân bằng chính xác không tồn tại. “Cân bằng” nên được hiểu là “thăng bằng” - một hành động liên tục điều chỉnh.
Nguồn gốc của sự lầm tưởng: “Cân bằng công việc – cuộc sống” trở thành khẩu hiệu khi phụ nữ lập gia đình tham gia lực lượng lao động, và công nghệ làm mờ ranh giới công việc/cá nhân.
Quản lý cân bằng kém hiệu quả: Cố gắng sống ở “điểm giữa” khiến bạn không thể cam kết đặc biệt với bất cứ điều gì. Kỳ diệu nằm ở các thái cực, không phải điểm giữa.
Thời gian không chờ đợi ai: Trì hoãn những điều quan trọng trong cuộc sống cá nhân (gia đình, sức khỏe) vì công việc có thể dẫn đến hối tiếc vĩnh viễn. Đừng đùa giỡn với thời gian.
Thăng bằng – Lâu hay nhanh:
- Trong công việc: Tập trung tối đa thời gian vào điều quan trọng nhất (thái cực), chấp nhận mất cân bằng tạm thời với các việc khác.
- Trong cuộc sống cá nhân: Giữ thăng bằng chặt chẽ, luôn chú ý đến mọi khía cạnh (tinh thần, thể chất, gia đình, bạn bè) bằng các “bước đi ngắn”.
Cuộc sống là một hành động cân bằng: Thay đổi từ “cân bằng” sang “ưu tiên” để đưa ra lựa chọn rõ ràng hơn. Làm việc khi làm việc, nghỉ ngơi khi nghỉ ngơi.
Ý tưởng lớn:
1. Hãy cân nhắc cả hai bên cán cân: Công việc và cuộc sống cá nhân.
2. Giữ thăng bằng trong công việc của bạn: Dồn thời gian không cân xứng cho điều quan trọng nhất.
3. Giữ thăng bằng cuộc sống cá nhân của bạn: Luôn để mắt đến mọi thứ quan trọng.

9. Lớn thì không tốt

Lớn thì không tốt là lời dối trá: Nỗi sợ hãi vô lý về thành công lớn (“megaphobia”) khiến chúng ta thu hẹp tư duy và né tránh những thành tựu vĩ đại.
Hoàn toàn sai lầm: Không ai biết giới hạn của mình. Nghĩ lớn mở rộng giới hạn cuộc sống và khơi dậy tiềm năng chưa được đánh thức (ví dụ: Sabeer Bhatia với Hotmail).
Đi bước lớn: Nghĩ lớn là cần thiết để đạt kết quả đáng kinh ngạc. Hành động lớn được dẫn lối bởi suy nghĩ lớn. Bạn càng trải nghiệm thử thách lớn, bạn càng thành công lớn.
Vụ thỏa thuận quan trọng (Tư duy tăng trưởng): Nghiên cứu của Carol S. Dweck về “tư duy khả biến” (growth mindset) cho thấy những người nghĩ lớn và tìm kiếm sự tăng trưởng có thành tích cao hơn. Scott Forstall (Apple) chọn người có tư duy khả biến để tạo ra iPhone.
Thổi bùng ngọn lửa cuộc sống của bạn: Theo đuổi một cuộc sống lớn nghĩa là theo đuổi cuộc sống vĩ đại nhất của bạn. Đừng sợ tầm thường, hãy sợ không sống trọn vẹn.
Ý tưởng lớn:
1. Hãy nghĩ lớn: Đặt mục tiêu gấp đôi những gì bạn muốn (“Làm thế nào tôi có thể đạt được 20?” nếu mục tiêu là 10).
2. Đừng gọi từ thực đơn: Tưởng tượng ra kết quả mà không ai nghĩ ra, “đặt hàng” từ sự sáng tạo của bạn.
3. Hành động táo bạo: Dừng lại và hình dung cuộc sống với câu trả lời lớn, học hỏi từ người khác và vượt qua giới hạn.
4. Không sợ thất bại: Thất bại là một phần của hành trình học hỏi.

PHẦN II. SỰ THẬT VỀ CON ĐƯỜNG ĐƠN GIẢN DẪN ĐẾN THÀNH CÔNG

Mở mang đầu óc: Tác giả chia sẻ kinh nghiệm thoát khỏi những “dối trá” để tìm thấy thành công và sự thoải mái. Thành công đến khi bạn sống phù hợp trong mọi khoảnh khắc, tập trung vào những điều đúng đắn.

10. Câu hỏi tập trung

Carnegie và Mark Twain: Đều nói về bí mật của thành công là tập trung toàn bộ năng lượng vào một việc duy nhất, chia nhiệm vụ phức tạp thành nhỏ và bắt đầu từ nhiệm vụ đầu tiên.
Cuộc sống là một câu hỏi: Các câu trả lời đến từ các câu hỏi, chất lượng câu trả lời phụ thuộc vào chất lượng câu hỏi. Câu hỏi tập trung là con đường nhanh nhất đến những câu trả lời tuyệt vời.
Câu hỏi tập trung: “Điều duy nhất tôi có thể làm nhờ đó việc thực hiện mọi thứ khác sẽ trở nên dễ dàng hơn hoặc không cần thiết nữa là gì?”
- Đơn giản nhưng mạnh mẽ, giúp bạn tìm ra bước đi đầu tiên và thấy rõ con đường đi đến mục tiêu lớn.
- Luôn hướng bạn đến điều cốt lõi nhất, bỏ qua những gì có thể làm để tập trung vào những gì cần thiết.
- Buộc bạn sắp xếp nhiệm vụ theo thứ tự quan trọng, tạo ra hiệu ứng domino.
Phân tích câu hỏi:
- Phần 1: “Điều quan trọng nhất tôi có thể làm…”: Nhấn mạnh hành động tập trung, chỉ chọn một điều quan trọng nhất cần hành động.
- Phần 2: “…nhờ đó…”: Đưa ra tiêu chí, kết nối hành động với mục đích cụ thể, đào sâu suy nghĩ.
- Phần 3: “…việc thực hiện những việc khác sẽ trở nên dễ dàng hơn hoặc không còn cần thiết nữa là gì?”: Đây là thử nghiệm cuối cùng, giúp bạn tìm ra quân domino đầu tiên, khi làm xong nó, các việc khác sẽ dễ hơn hoặc không cần làm nữa.
Ý tưởng lớn:
1. Những câu hỏi lớn là đường dẫn đến các câu trả lời tuyệt vời. Câu hỏi tập trung là một câu hỏi lớn được thiết kế để tìm ra một câu trả lời tuyệt vời.
2. Câu hỏi tập trung là một câu hỏi hai nhiệm vụ. Nó có hai dạng: bức tranh toàn cảnh (hướng đi cuộc sống) và tập trung điểm nhỏ (hành động ngay bây giờ).
3. Câu hỏi bức tranh toàn cảnh: “Điều quan trọng nhất của tôi là gì?”. Dùng để phát triển tầm nhìn, định hướng sự nghiệp, cộng đồng.
4. Câu hỏi tập trung nhỏ: “Điều quan trọng nhất hiện nay của tôi là gì?”. Đặt ra mỗi sáng và suốt ngày để tập trung vào việc quan trọng nhất.

11. Thói quen thành công

Câu hỏi tập trung cần trở thành thói quen thành công mạnh mẽ nhất của chúng ta.
Tác giả sử dụng câu hỏi tập trung khi thức dậy, bắt đầu làm việc, và về nhà, áp dụng cho các lĩnh vực: đời sống tinh thần, sức khỏe, cá nhân, quan hệ, công việc, kinh doanh, tài chính.
Các ví dụ câu hỏi tập trung cụ thể cho từng lĩnh vực (tinh thần, sức khỏe, cá nhân, quan hệ, công việc, kinh doanh, tài chính).
Ý tưởng lớn:
1. Hiểu và tin vào điều quan trọng nhất: Là bước đầu tiên để hành động.
2. Sử dụng điều quan trọng nhất: Tự đặt câu hỏi tập trung mỗi ngày.
3. Biến điều quan trọng nhất trở thành thói quen: Gắn bó với nó đến khi thành thói quen (66 ngày).
4. Thúc đẩy các công cụ nhắc nhở: Tạo bảng nhắc nhở, lịch, ghi chú.
5. Kêu gọi sự hỗ trợ: Thành lập nhóm hỗ trợ nhỏ, chia sẻ với gia đình.

12. Con đường dẫn đến những câu trả lời tuyệt vời

Câu hỏi tập trung giúp xác định điều quan trọng nhất.
1. Đặt ra câu hỏi lớn:
- Phân loại câu hỏi (Nhỏ & Cụ thể, Nhỏ & Rộng, Lớn & Rộng, Lớn & Cụ thể).
- Câu hỏi Lớn & Cụ thể là tốt nhất (ví dụ: “Tôi có thể làm gì để tăng gấp đôi doanh thu trong 6 tháng?”).
2. Tìm đáp án lớn:
- Có 3 loại câu trả lời:
  - Có thể thực hiện được: Nằm trong hiểu biết, kỹ năng, kinh nghiệm hiện tại.
  - Linh hoạt: Nằm ở tầm xa, cần nghiên cứu và khảo sát người khác đã làm.
  - Tiềm năng (Câu trả lời tốt nhất): Nằm ngoài vùng thoải mái, cần so sánh và xu hướng hóa (tạo ra điều mới mẻ).
- Mở rộng và xu hướng hóa: Nghiên cứu những gì người khác đã biết (sách, internet, người cố vấn), sau đó so sánh và tạo ra một giải pháp mới, độc đáo. Câu trả lời tuyệt vời là một câu trả lời mới, đòi hỏi hành vi mới.
Ý tưởng lớn:
1. Nghĩ lớn và cụ thể: Mục tiêu lớn & cụ thể dẫn đến câu trả lời tốt nhất.
2. Đưa ra các khả năng: Mục tiêu linh hoạt đòi hỏi phải vươn rộng hơn, khám phá các khả năng.
3. So sánh và xu hướng hóa để có được câu trả lời tốt nhất: Học hỏi từ người giỏi nhất và tạo ra điều khác biệt.

PHẦN III. NHỮNG KẾT QUẢ ĐÁNG KINH NGẠC KHAI PHÁ CÁC KHẢ NĂNG TIỀM ẨN CỦA BẠN

Những kết quả đáng kinh ngạc: Công thức là mục đích, ưu tiên và hiệu suất. Chúng kết nối và xác nhận lẫn nhau, giống như tảng băng trôi (hiệu suất và lợi nhuận là phần nổi, mục đích và ưu tiên là phần chìm).

13. Sống với mục đích

Câu chuyện Ebenezer Scrooge (A Christmas Carol): Scrooge ban đầu sống vì tiền, sau đó được ba hồn ma thăm viếng, thay đổi mục đích sống sang quan tâm con người, dùng tiền để cứu người. Mục đích xác định chúng ta là ai.
Mục đích mang lại hạnh phúc: Hạnh phúc không phải là một đích đến hay việc sở hữu vật chất vô tận (ví dụ “Chiếc bát ăn xin” của người ăn mày). Hạnh phúc xuất hiện trên hành trình đi tìm sự viên mãn.
Tiến sĩ Martin Seligman: Hạnh phúc có 5 yếu tố, trong đó sự gắn bó và ý nghĩa là quan trọng nhất.
Sức mạnh của mục đích: Mục đích là con đường thẳng dẫn đến quyền lực cá nhân, sức mạnh niềm tin và sự kiên trì. Nó làm rõ mục tiêu, định hướng hành động, giúp đưa ra quyết định tốt nhất và vượt qua khó khăn.
Ý tưởng lớn:
1. Hạnh phúc sẽ xuất hiện trên hành trình đi tìm sự viên mãn.
2. Khám phá câu hỏi lớn Tại sao: Điều gì thúc đẩy bạn?
3. Thiếu một câu trả lời, chọn một hướng đi: Coi mục đích là điều quan trọng nhất bạn muốn hướng đến.

14. Sống theo ưu tiên

Cuộc gặp gỡ giữa Alice và Cheshire Cat: “Điều đó phụ thuộc vào việc cô muốn đến đâu.” Sống có mục đích (đích đến) giúp sống theo ưu tiên (làm gì để đến đó).
Đặt ra mục tiêu cho hiện tại: Priority (số ít, nghĩa gốc là “đầu tiên”) thay vì priorities (số nhiều). Thành công là chuỗi kết quả đáng kinh ngạc trong tương lai. Hiện tại và tương lai được quyết định bởi các ưu tiên hiện tại của bạn.
Hội chứng suy giảm hypebol (thiên vị hiện tại): Con người thường chọn phần thưởng nhỏ hơn nhưng ngay lập tức thay vì phần thưởng lớn hơn trong tương lai, bỏ qua bức tranh toàn cảnh.
Đặt ra mục tiêu cho hiện tại sẽ giúp bạn tiến gần hơn đến đích: Tư duy qua bộ lọc “Đặt ra mục tiêu cho hiện tại” giống như búp bê Matryoshka lồng vào nhau (điều quan trọng nhất “ngay bây giờ” lồng trong điều quan trọng nhất “hôm nay”, v.v.). Học cách nghĩ lớn nhưng đi từng bước nhỏ.
Nghiên cứu về hình dung quá trình: Sinh viên hình dung quá trình (cần học bao nhiêu buổi để được điểm A) đạt kết quả tốt hơn so với chỉ hình dung kết quả (được điểm A).
Viết ra mục tiêu: Nghiên cứu của TS. Gail Matthews: Viết mục tiêu ra giấy tăng khả năng thành công 39.5%.
Ý tưởng lớn:
1. Chỉ có một điều quan trọng nhất: Ưu tiên quan trọng nhất là điều quan trọng nhất bạn có thể làm ngay bây giờ.
2. Đặt ra mục tiêu cho hiện tại: Nắm rõ mục tiêu tương lai, xác định các bước nhỏ cần làm ngay.
3. Viết ra các mục tiêu: Và luôn để mắt đến chúng.

15. Sống vì hiệu quả

Scrooge đã hành động: Mục đích + Ưu tiên -> Hành động hiệu quả. Hành động hiệu quả làm thay đổi cuộc sống.
Sống vì hiệu quả tạo ra những kết quả đáng kinh ngạc: Hiệu suất của hệ thống quản lý thời gian được đánh giá bằng kết quả nó tạo ra (ví dụ: tiền kiếm được).
Ngăn ô thời gian (Time Blocking): Công cụ quyền lực nhất của sự hiệu quả. Chia lịch thành các khối thời gian cụ thể (tối thiểu 4 giờ) cho điều quan trọng nhất. Các việc khác phải chờ.
Ngày của người hiệu quả: Tập trung vào điều quan trọng nhất.
Ngăn ô thời gian cho 3 điều:
1. Thời gian nghỉ ngơi của bạn: Lập kế hoạch nghỉ ngơi trước để nạp năng lượng.
2. Thời gian cho điều ý nghĩa nhất: Sau nghỉ ngơi. Thiết kế ngày xoay quanh điều quan trọng nhất. Làm việc theo “thời gian sự kiện” (hoàn thành việc) thay vì “thời gian đồng hồ”. Ngăn ô lớn (tối thiểu 4 giờ) vào buổi sáng.
3. Thời gian lập kế hoạch của bạn: 1 giờ mỗi tuần để xem xét mục tiêu năm/tháng, điều chỉnh kế hoạch, hỏi “Điều quan trọng nhất tôi cần làm trong tuần này để theo sát mục tiêu tháng và năm của tôi là gì?”.
Bảo vệ ô thời gian của bạn:
- Coi đó là bất di bất dịch, nói “Xin lỗi, tôi đã có cuộc hẹn” và đưa ra lựa chọn khác.
- Xử lý yêu cầu cấp cao bằng cách hỏi “Nếu việc đó được thực hiện vào lúc [thời gian cụ thể trong tương lai] có được không?”.
- Đối phó với cảm giác quá tải bằng cách ghi nhớ “Cho đến khi điều quan trọng nhất của tôi được thực hiện – mọi thứ khác đều là sự mất tập trung!”.
- Dọn dẹp tâm trí bằng cách ghi lại các việc nảy ra vào danh sách to-do.
4 cách đánh bại phiền nhiễu:
1. Xây dựng “hầm trú ẩn”: Tìm nơi làm việc ít gián đoạn (văn phòng, quán cà phê, đóng cửa phòng).
2. Quét sạch tất cả các nguồn gây phiền nhiễu: Tắt điện thoại, email, trình duyệt.
3. Tranh thủ sự hỗ trợ: Nói với người khác về lịch trình của bạn.
Ý tưởng lớn:
1. Kết nối các điểm: Mục đích, ưu tiên, hiệu suất phải phù hợp.
2. Ngăn thời gian cho điều quan trọng nhất: Hẹn hò với chính mình mỗi ngày, vào buổi sáng, tối thiểu 4 tiếng.
3. Bảo vệ các ô thời gian của bạn bằng mọi giá.

16. Ba cam kết

Đạt kết quả phi thường cần 3 cam kết:
1. Đi theo con đường của sự tinh thông
2. Di chuyển từ “E” đến “P”
3. Sống có trách nhiệm

1. Đi theo con đường của sự tinh thông

Tinh thông là một hành trình: Đó là một cách suy nghĩ, hành động, không phải đích đến. Tận dụng điểm mạnh nhất để làm tốt nhất điều quan trọng nhất.
Quy tắc 10.000 giờ của K. Anders Ericsson: 10.000 giờ luyện tập có chủ ý (khoảng 3 giờ/ngày trong 10 năm) để đạt trình độ chuyên gia. Đối với công việc (250 ngày/năm), cần 4 giờ/ngày.
Sự thành thạo đi liền với thời gian đầu tư: Thực luyện đánh bại tài năng.
Tinh thông dẫn đến sự tự tin và năng lực thành công.
Jigoro Kano (người sáng tạo Judo): Mong được chôn cùng đai trắng, vì hành trình học hỏi không bao giờ kết thúc.

2. Di chuyển từ “E” đến “P”

Làm khoán (“E” - Entrepreneurial): Cách tiếp cận tự nhiên, dựa vào nhiệt tình, năng lượng, khả năng bẩm sinh. Có giới hạn về thành tích.
Có mục đích (“P” - Purposeful): Tìm kiếm mô hình và hệ thống tốt hơn để vượt qua giới hạn. Sẵn sàng thay đổi tư duy, kỹ năng, mối quan hệ mới. “Một kết quả khác biệt cần một hành động khác biệt.”
Trạng thái bình ổn: Khi đạt mức “đủ tốt”, chúng ta ngừng học hỏi và mắc kẹt. Cần tư duy “có mục đích” để phá vỡ trạng thái này.
Từ “E” đến “P”: Tìm kiếm mô hình và hệ thống tốt hơn, chấp nhận tư duy, kỹ năng, mối quan hệ mới để đạt đột phá.

3. Sống có trách nhiệm

Trách nhiệm là cốt lõi: Trách nhiệm (hoặc vô trách nhiệm) xác định kết quả. Chịu trách nhiệm hoàn toàn để thúc đẩy thành công.
Hai nhà quản lý: Một người có trách nhiệm điều tra vấn đề và tìm giải pháp (“Tôi có thể làm gì?”), một người đổ lỗi và biện minh (“Đó không phải việc của tôi”). Thái độ có trách nhiệm giúp tìm ra giải pháp, thái độ nạn nhân dẫn đến thất bại.
Tìm một đối tác tin cậy: Đối tác chịu trách nhiệm (cố vấn, bạn bè, huấn luyện viên) cung cấp phản hồi thẳng thắn, tạo kỳ vọng tiến bộ. Nghiên cứu của TS. Gail Matthews: Viết mục tiêu và báo cáo tiến độ cho bạn bè tăng khả năng thành công 76.7%. Huấn luyện viên giúp với cả ba cam kết.
Ý tưởng lớn:
1. Cam kết nỗ lực hết mình: Con đường đến tinh thông.
2. Hướng tới điều quan trọng nhất một cách có mục đích: Từ “E” đến “P”, tìm kiếm phương pháp tốt nhất.
3. Giám sát các kết quả của bạn: Không làm nạn nhân, cầm lái cuộc đời.
4. Tìm một huấn luyện viên.

17. Bốn kẻ trộm

Thử nghiệm người làm phúc: Sinh viên vội vã bỏ qua người gặp nạn để không bị trễ giờ. Ý định tốt dễ bị bỏ qua.
Bốn kẻ trộm hiệu suất:

1. Không có khả năng nói “Không”

Một cái gật đầu đổi bằng 1.000 lời nói “không”: Phải nói không với những gì gây xao nhãng để bảo vệ điều bạn nói “có”.
Steve Jobs: Tối giản sản phẩm Apple, nói không với 340/350 sản phẩm để tập trung.
Nghệ thuật nói “có” là nghệ thuật nói “không”: Mỗi nhiệm vụ bổ sung bào mòn hiệu quả. Không thể làm hài lòng tất cả mọi người.
Cách nói không hiệu quả: “Không, vì hiện tại…”. Có thể lịch sự chuyển hướng yêu cầu.
Tận dụng lời nói “có”: Tạo tài liệu (FAQ, hướng dẫn, lớp đào tạo) để trả lời các câu hỏi thường gặp mà không bị gián đoạn.
Quy tắc 1m của tác giả: Yêu cầu phải kết nối với điều quan trọng nhất của tôi để được xem xét.
Bill Cosby: “Chìa khóa để thất bại là cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người”.

2. Sợ sự xáo trộn

Xáo trộn là thực tế: Khi tập trung vào điều quan trọng nhất, các việc khác sẽ không được làm, gây ra sự xáo trộn. Cần chấp nhận và vượt qua nó.
Francis Ford Coppola: “Bất cứ điều gì bạn xây dựng với quy mô lớn hoặc có niềm đam mê mãnh liệt sẽ gây ra sự hỗn loạn”.
Quản lý sự hỗn loạn: Không thể bỏ qua các mối quan hệ, cam kết cá nhân. Có thể trao đổi, nhờ người khác bảo vệ thời gian. Đừng tự biến mình thành nạn nhân.

3. Các thói quen có hại cho sức khỏe

Kẻ trộm năng suất thầm lặng: Hy sinh sức khỏe (thức khuya, bỏ bữa, ăn uống kém, không tập thể dục) để đổi lấy thành công là một sai lầm.
Kế hoạch năng lượng hàng ngày của người hiệu quả:
1. Ăn uống đúng cách, tập thể dục, ngủ nghỉ hợp lý.
2. Dành thời gian cho người thân yêu (năng lượng cảm xúc).
3. Lập mục tiêu, kế hoạch, lịch trình cho năng lượng tinh thần.
4. Ngăn ô thời gian cho điều quan trọng nhất.
Khởi đầu ngày mới tràn đầy sinh lực: Buổi sáng dành cho các hoạt động nạp năng lượng (ăn, tập thể dục), sau đó đến điều quan trọng nhất.
Giấc ngủ: Ngủ đủ 8 tiếng.

4. Môi trường không hỗ trợ các mục tiêu của bạn

Môi trường xung quanh phải hỗ trợ mục tiêu: Những người bạn thấy và những gì bạn trải nghiệm mỗi ngày ảnh hưởng đến thái độ, sức khỏe, hiệu suất của bạn.
Chọn bạn mà chơi: Thái độ của bạn bè, gia đình ảnh hưởng đến bạn. Bao quanh mình bằng những người tích cực và hỗ trợ.
Nghiên cứu của Christakis và Fowler: Mạng xã hội ảnh hưởng đến thói quen sức khỏe, hạnh phúc. Bạn bè béo phì -> bạn có 57% khả năng cũng béo phì. Bạn bè thành tích cao -> bạn cũng có xu hướng đạt điểm cao hơn.
Tạo môi trường vật lý hỗ trợ: Loại bỏ phiền nhiễu trên đường đi làm, tại nơi làm việc (email, báo chí, TV, đồng nghiệp). Dọn đường thông thoáng để dẫn đến thành công.
Ý tưởng lớn:
1. Bắt đầu nói “không”.
2. Chấp nhận sự hỗn loạn.
3. Quản lý năng lượng của bạn (không hy sinh sức khỏe).
4. Làm chủ môi trường của bạn (người và nơi chốn).

18. Cuộc hành trình

“Từng bước” là hành động đúng đắn. “Điều quan trọng nhất” là bước đầu tiên.
Sống lớn: Tưởng tượng cuộc sống lớn nhất có thể (ví dụ: gấp đôi thu nhập liên tục). Nghĩ lớn để mở rộng giới hạn cuộc sống.
Kết quả đáng kinh ngạc cần bạn phải đi từng bước nhỏ: Tìm điều quan trọng nhất (quân domino đầu tiên).
Không có điều chắc chắn nhất, nhưng luôn có điều quan trọng nhất: Trong mỗi thời điểm, chỉ có một điều quan trọng nhất, phù hợp với mục đích, ưu tiên, hiệu quả nhất.
Đức tin: Xây dựng cuộc hành trình trên đức tin (vào mục đích, ưu tiên, điều quan trọng nhất). Đức tin dẫn đến hành động, tránh hối tiếc.
Lời khuyên từ bạn bè (người 80 tuổi): “Hãy sống cuộc sống của bạn. Sống toàn tâm toàn ý với nó, không sợ hãi. Sống với mục đích, cho đi tất cả, và không bao giờ bỏ cuộc.”
Năm điều hối tiếc nhất trước khi chết (Bronnie Ware):
1. Ước gì mình đã can đảm để sống đúng với chính mình.
2. Ước gì mình đã không làm việc quá nhiều.
3. Ước gì mình đã thể hiện cảm xúc của mình.
4. Ước gì mình đã giữ liên lạc với bạn bè.
5. Ước gì mình đã để bản thân mình được hạnh phúc hơn.
Thành công là công việc từ bên trong: Sắp đặt thế giới nội tâm (mục đích, ưu tiên, năng suất), thế giới bên ngoài sẽ đâu vào đó. Bạn là quân domino đầu tiên.
Buộc điều ý nghĩa nhất phải mang lại hiệu quả: Tự hỏi “Điều quan trọng nhất tôi có thể làm ngay bây giờ để bắt đầu tận dụng điều quan trọng nhất trong cuộc sống của tôi nhờ đó việc thực hiện những thứ khác sẽ trở nên dễ dàng hơn hoặc không cần thiết nữa là gì?”.

Mục lục